Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief
 

 

Behandeling van COPD en astma met inhalatiemedicatie

 overzichtpuffs

 

Algemeen

 

In de behandeling van COPD en astma wordt veel gebruik gemaakt van luchtwegverwijders en ontstekingsremmers. In het algemeen is de behandeling met onstekingsremmers bij astma veel effectiever. In onderstaande tekst volgt een overzicht van inhalatiemedicatie die voor de behandeling van astma en/of COPD gebruikt worden.

 

Luchtwegverwijders

De luchtwegen kunnen zich vernauwen en verwijden. Dit wordt geregeld door het onwillekeurige zenuwstelsel en bestaat uit globaal twee tegengestelde 'krachten': Het luchtwegverwijdende gedeelte (sympatische zenuwstelsel) en het luchtwegvernauwende gedeelte (parasympatische zenuwstelsel). Stimulatie van het sympatische zenuwstelsel geeft verwijding van de luchtwegen. Kortwerkende inhalatiemedicijnen zoals salbutamol (Ventolin) of terbutaline (Bricanyl), en langwerkende inhalatiemedicijnen zoals salmeterol (Serevent) en formoterol (Foradil, Oxis) stimuleren het sympatische zenuwstelsel en kunnen dus redelijk snel een luchtgevend gevoel geven. Prikkeling van het parasympatische zenuwstelsel geeft een vernauwing van de luchtwegen. Kortwerkende inhalatiemedicijnen zoals ipratropium bromide (Atrovent), en langwerkende inhalatiemedicijnen zoals tiotropium bromide (Spiriva) remmen het parasympatische zenuwstelsel en kunnen dus op een andere manier ook een redelijk snel gevoel van lucht geven.

 

 

De kortwerkende inhalatie-luchtwegverwijders:

 

 

  • Salbutamol poederinhalatoren (zoals de "diskus" en de "novolizer") en dosis inhalatoren (zoals de "airomir" en de "dosis-aerosol") en terbutaline poederinhalator (zoals de "Bricanyl turbuhaler").
  • Ipratropium bromide poederinhalatoren (zoals inhalettes) en dosis inhalatoren (zoals de "Atrovent dosis-aerosol".).

 

 

 

De langwerkende inhalatie-luchtwegverwijders:

 

 

  • Indacaterol poederinhalator (zoals de "Onbrez breezhaler")
  • Salmeterol poederinhalator (zoals de "Serevent diskus" en dosis inhalator (zoals "De Serevent dosis-aerosol".)
  • Formoterol poederinhalator (zoals de "De Oxis turbuhaler" en de "De formoterol novolizer") en dosis inhalator (zoals de "De Foradil dosis-aerosol")
  • Tiotropium bromide poederinhalator (zoals "Spiriva". en als mist inhalator (zoals "De Spiriva respimat")

 

 

 

Ontstekingsremmers

 

Zowel bij astma als COPD ligt een ontstekingsproces aan de basis van de vernauwing van de luchtwegen. De ontstekingsprocessen tussen "astma" en "COPD" zijn complex en verschillend. Voor beide ziektebeelden zijn ontstekingsremmers in inhalatie- en tabletvorm ontwikkeld. Deze medicijnen vormen meestal de hoeksteen voor de behandeling van astma, maar in mindere mate voor COPD tenzij COPD gepaard gaat met frequente luchtweginfecties.

 

 

De inhalatie-ontstekingsremmers:

 

 

  • Beclomethason dosis inhalatoren (zoals "de Q-var autohaler")
  • Budesonide poederinhalatoren (zoals "de Pulmicort turbuhaler" en de "de budesonide novolizer") en dosis inhalator (zoals "de Pulmicort dosis-aerosol")
  • Fluticason poederinhalator (zoals "de Flixotide diskus") en dosis inhalator "de Flixotide dosis-aerosol")
  • Ciclesonide dosis inhalator (zoals "de Alvesco dosis-aerosol")

 

 

 

De inhalatie-ontstekingsremmers gecombineerd met langwerkende inhalatie-luchtwegverwijders:

 

Om de effectiviteit en de betrouwbaarheid van het gebruik van het aantal inhalatiemedicijnen te verbeteren zijn combinatieinhalatiemedicijnen ontwikkeld. Op dit moment bestaan er 2 groepen medicijnen:

 

  • Fluticason-salmeterol poederinhalator (zoals "Seretide diskus") en dosis inhalator (zoals "de Seretide dosis-aerosol" )
  • Budesonide-formoterol poederinhalator (zoal "de Symbicort turbuhaler")
  • Beclomethason-formoterol dosis inhalator (zoals "de Foster dosis-aerosol")

 

 

 

Orale ontstekingsremmers (medicijnen om te slikken)

 

Een aantal ontstekingsremmers kunnen voor de behandeling van astma of COPD geslikt worden. Wanneer standaard inhalatie-medicatie voor de behandeling van astma en COPD niet voldoende is, kunnen orale corticosteroïden (predniso(n)lon) voorgeschreven gaan worden, soms gecombineerd met antibiotica. Deze tijdelijke kuren kunnen een flinke verlichting van de klachten geven. Wanneer deze kuren onvoldoende werkzaam zijn kan de huisarts de patiënt verwijzen naar de longarts. Voor de behandeling van allergisch astma worden ook wel eens anti-histaminica (bijvoorbeeld xyzal of aerius) voorgeschreven. Ook kan het geven van montelukast (Singulair) als tablet effectief zijn in de behandeling van astma, gecombineerd met inhalatie-ontstekingsremmers.

Een nieuw middel voor de behandeling van COPD zou op de Nederlandse markt kunnen gaan komen. Het gaat om het medicijn Daxas (roflumilast). Deze pil heeft een luchtwegverwijdend effect en gaat waarschijnlijk ook ontstekingsreacties tegen. Veel onderzoek naar dit middel vindt op dit moment plaats.

 

 

Inhalatie-medicatie soms niet makkelijk te inhaleren: "instructies" zijn van groot belang!

 

Ruim 60% (!) van de patënten kan de inhalatie-medicatie niet goed inademen. Daarom is instructie van het gebruik van deze medicatie erg belangrijk. "De longverpleegkundigen" van het Ommelander Ziekenhuis Groningen, locaties Lucas en Delfzicht, besteden veel tijd aan deze instructies. Een hulpmiddel voor het gebruik van de dosis-aerosolen is de "aerochamber" waarin verschillende dosis-aerosolen geplaatst kunnen worden.

Om medicatie goed te kunnen inhaleren zijn er voorschriften voor patiënten ontwikkeld die er voor moeten zorgen dat het gebruik van inhalatie-medicatie 'vlekkeloos' verloopt. Middels deze "link" is een aparte webpagina gemaakt om deze informatie te kunnen lezen, toegespitst op de verschillende types inhalatoren. De informatie is op de betrokken webpagina ook te downloaden.